Konya'da 'Güngörmez Şelalesi', Yüzyıllık Değirmen Geleneğini ve Kaybolan Bir Ritüeli Hatırlatıyor.

KONYA - Konya'nın doğal güzellikleri arasında yer alan, bahar aylarında sadece 1,5-2 ay gibi kısa bir süreyle hayat bulan Güngörmez Şelalesi, görsel ihtişamının ötesinde, geçmişte bölge halkının sosyal ve ekonomik hayatına damga vuran bir değirmenin de hazin hikâyesini taşıyor. Yüksek kayalardan çağlayan sularıyla ziyaretçilerini büyüleyen şelale, ismini de bu "gün yüzü görmeden" çekilen suyundan alıyor. Değirmenin Un ve Kavut Kokulu Günleri Şelalenin hemen yanı başında, yıllar öncesine kadar faaliyet gösteren bir su değirmeni, Kuruçay Mahallesi ve çevre köylerin tahıl ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, toplumsal bir buluşma noktasıydı. İHA muhabirine konuşan Kuruçay Mahallesi sakinlerinden Ali Güven, çocukluk ve gençlik yıllarında yaşanan canlılığı anlattı. Güven, "Burası Güngörmez Şelalesi'dir. Yaklaşık bir buçuk, iki ay çalışan bir değirmen olurdu. On beş, yirmi gün buğday ve arpa öğütülürdü. Geri kalan zamanda ise 'kavut' yapılırdı" ifadelerini kullandı. Kavutun, kavrulmuş arpadan yapılan basit halinin yanı sıra; içine armut kurusu, elma kurusu, leblebi ve nohut katılarak hazırlanan tatlı bir versiyonunun da bölgede sevilerek tüketildiğini belirtti. 'Sahra'ya Gitme Ritüeli: Güngörmez Buluşmaları Değirmenin faal olduğu dönemlerin, sadece bir üretim süreci değil, aynı zamanda köklü bir sosyal ritüel olduğunu vurgulayan Güven, şunları aktardı: "Köyün ileri gelenleri ve eş dostları buraya gelirdi. O zamanlar piknik denmezdi, 'sahra' denirdi. 'Sahraya nereye gidelim? Güngörmez'e gidelim' derlerdi. Köyümüz misafirperverdi. Davarını, keçisini getirip burada keser, iki gün boyunca birlikte yer içer, güzel vakit geçirirlerdi." Suların Çekilmesiyle Kapılan Bir Dönem Ali Güven, son yıllarda 8-10 yıldır suların belirgin şekilde azalması bizi üzüyor. Yıllar önce yeni kuşağın ilgisizliğiylede değirmen kültürünün de son bulduğunu söyledi. Suyun borularla değirmen taşına getirildiği, sezon sonunda ise köyde anons yapılarak değirmenin paylaşılıp "Bismillah" denilerek kapatıldığı o günleri özlemle yâd etti. "Her yerde olduğu gibi bizim değirmenin de bir dönemi vardı ve zamanla o dönem kapandı" diyerek sözlerini tamamladı. Kısa Ömrüne Sığdırılan Derin Tarih Güngörmez Şelalesi, bugün doğaseverler ve fotoğraf tutkunları için eşsiz bir görsel şölen sunuyor. Ancak, bu kısa ömürlü doğa harikası, sularının taşıdığı yüzyıllık anılar, değirmen sesleri ve kaybolan "sahra" geleneği ile Konya'nın kırsal hafızasına ışık tutan tarihi bir nitelik de taşıyor. Ziyaretçiler, şelalenin ihtişamlı akışını izlerken, aynı zamanda bir zamanlar burada yaşanan canlı sosyal hayatın izlerini de düşünme fırsatı buluyor.

Gezginin Rotası